باحضور عضو هیاتعلمی بخش تحقیقات حشرهشناسی کشاورزی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور در رادیو اقتصاد؛
مدیریت آفات گوجهفرنگی گلخانهای بررسی شد
به گزارش روابط عمومی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور برنامه مجله کشاورزی رادیو اقتصاد به موضوع: مدیریت آفات گوجهفرنگی گلخانهای ، اختصاص یافت. در این برنامه، ریحانه براتی، عضو هیاتعلمی مؤسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور، درباره ابعاد علمی و اجرایی این موضوع توضیحاتی را ارائه نمود.
در این گفتوگوی تخصصی درباره مدیریت آفات گوجهفرنگی گلخانهای، بر ضرورت حرکت به سمت مدیریت تلفیقی آفات (IPM) و استفاده هماهنگ از روشهای پیشگیرانه، پایش، روشهای زراعی و بهداشتی، کنترل بیولوژیک و در صورت نیاز، کنترل شیمیایی هدفمند تأکید شد.
ریحانه براتی، با اشاره به شرایط مناسب گلخانه برای رشد و تولید محصول، تأکید کرد که همین شرایط میتواند زمینه افزایش سریع جمعیت آفات را نیز فراهم کند. از جمله آفات گوجهفرنگی گلخانهای به علائم و خسارت مینوز گوجهفرنگی، سفیدبالکها، تریپسها، مینوزهای برگ، شتهها، کنهها و کرم میوهخوار اشاره شد که اهمیت آنها بسته به منطقه، شرایط گلخانه و نحوه مدیریت می تواند متفاوت باشد.
مینوز گوجهفرنگی بهعنوان یکی از آفات مهم این محصول، به دلیل سرعت بالای تولیدمثل، کوتاه بودن چرخه زندگی و تغذیه لارو در داخل بافت گیاه، از جمله آفاتی است که مدیریت آن در گلخانهها نیازمند توجه ویژه است. این آفت علاوه بر برگ، میتواند به ساقه، جوانه، گل و میوه نیز خسارت وارد کند و خسارت به میوه از نظر اقتصادی و بازارپسندی اهمیت دارد. همچنین مصرف مکرر حشرهکشها، بهویژه ترکیباتی با نحوه اثر مشابه، میتواند خطر ایجاد مقاومت را افزایش دهد.
در این زمینه تأکید شد که مدیریت آفات باید از پیشگیری و بهداشت گلخانه آغاز شود. استفاده از توری مناسب، نشای سالم، حذف علفهای هرز و بقایای آلوده و خارج کردن اندامهای آلوده از گلخانه، در کنار پایش منظم از اقدامات مهم در مدیریت این آفت است.
همچنین در خصوص شکست کنترل آفات پس از چند مرحله سمپاشی تأکید شد که این موضوع لزوماً به معنای بروز مقاومت نیست و ابتدا باید عواملی مانند تشخیص صحیح آفت، زمان و نحوه سمپاشی، مرحله رشدی آفت، انتخاب حشرهکش مناسب، مقدار مصرف و کیفیت آفتکش بررسی شود. با این حال، تکرار شکست کنترل، بهویژه پس از مصرف مکرر ترکیباتی با نحوه اثر مشابه، میتواند یک هشدار مهم برای احتمال بروز مقاومت باشد و ضرورت مدیریت صحیح مقاومت را نشان دهد.
در ادامه، کنترل بیولوژیک بهعنوان یکی از اجزای مهم مدیریت تلفیقی آفات مورد تاکید قرار گرفت. موفقیت این روش مستلزم عوامل مختلف از جمله برنامهریزی قبلی، پایش بهموقع آفت، فراهم بودن شرایط مناسب دما و رطوبت و انتخاب آفتکشهای انتخابی عنوان شد.
در مورد سفیدبالکها و تریپسها نیز بر اهمیت پایش و پیشگیری تأکید شد. سفیدبالکها علاوه بر ایجاد ضعف در گیاه و تولید عسلک و کپک دودهای، به دلیل نقش برخی گونهها در انتقال ویروسها اهمیت دارند. تریپسها نیز علاوه بر خسارت مستقیم به برگ و گل، از نظر انتقال ویروسها اهمیت ویژهای دارند و به دلیل اندازه کوچک و پنهان شدن در بخشهایی از گیاه، شناسایی و کنترل آنها میتواند دشوار باشد. استفاده از تلههای چسبنده مناسب و پایش مستمر، از اقدامات مهم برای شناسایی زودهنگام این آفات عنوان شد.
در جمعبندی این گفتوگو، تاکید شد مدیریت موفق آفات نیازمند رویکردی تلفیقی و متوازن است که ضمن حفظ سلامت و کیفیت محصول، از دشمنان طبیعی و محیطزیست حفاظت کرده، مصرف غیرضروری آفتکشها را کاهش دهد و به پایداری تولید کمک کند.

