نظر به گستردگی مناطق انتشار سن گندم در کشور و خسارت کمی و کیفی قابل توجه آن، بخش تحقیقات سن گندم فعالیت خود را از سال 1375 آغاز کرد. فعالیتهای پژوهشی، آموزشی و ترویجی بخش تحقیقات سن گندم در مقیاس ملی با همکاری سایر مراکز علمی و اجرایی مانند موسسه تحقیقات بیوتکنولوزی، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، موسسه تحقیقات دیم، موسسه تحقیقات خاک و آب، پژوهشکده غلات، مراکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی و سازمان حفظ نباتات و در ابعاد بینالمللی با همکاری موسساتی مانند ایکاردا انجام شده و در حال حاضر نیز ادامه دارد.
از دستاوردهای این بخش میتوان به ارایۀ روش پیش آگاهی سن گندم و بهینه سازی شبکه های مراقبت در مدیریت سن گندم، تبیین روشها و مدلهای نمونهبرداری برای ردیابی جمعیت سن گندم، تعیین سطح زیان اقتصادی حشرات کامل و پورههای سن گندم، بهینه سازی کنترل بیولوژیک سن گندم با استفاده از زنبورهای پارازیتوئید تخم اشاره کرد. همچنین فعالیتهای این بخش در زمینۀ بهینهسازی کنترل شیمیایی سن گندم علاوه بر معرفی و ثبت حشره کشهای جدید در راستای تنوع بخشی آفتکشهای موثر روی این آفت، منجر به کاهش 40 درصدی دوز توصیۀ شدۀ پرمصرفترین حشرهکش مورد استفاده (امولسیون دلتامترین) شده است که با توجه به سطح سمپاشی وسیع (بیش از دو میلیون هکتار) صرفه جویی قابل توجهی را به همراه دارد. بخش تحقیقات سن گندم تاکنون 14 کارگاه آموزشی ملی و بین المللی و 3 گردهمایی سالیانه را برگزار کرده و 4 دستورالعمل فنی ارائه کرده است. همچنین بیش از 50 پروژۀ تحقیقاتی و 20 پایان نامه دوره دکتری و کارشناسی ارشد در این بخش انجام شده و بیش از 50 مقاله علمی توسط محققین بخش به چاپ رسیده است.
محققین بخش تحقیقات سن گندم علاوه بر توانایی تشخیص گونههای مختلف آفات خسارتزا به مزارع گندم و جو و تحقیقات مربوط به سامانۀ اطلاعات جغرافیایی، از تجربۀ کافی در زمینۀ مطالعۀ اجزای تشکیل دهندۀ مدیریت تلفیقی آفات مانند بررسی الگوها و مدلهای نمونهبرداری، طراحی شبکههای مراقبت، تعیین سطح زیان اقتصادی، مطالعۀ جدول زندگی و دینامیسم جمعیت، مطالعۀ تئوریها و استراتژیهای کنترل بیولوژیک و بهینهسازی روشهای پرورش و کنترل آفات بهره میبرند.
