ویروس شناسی
ویروس شناسی
بدنبال تشکیل مؤسسه تحقیقات آفات و بیماریهای گیاهی (گیاهپزشکی کشور) ابتدا فعالیت های مربوط به بیماری های ویروسی داخل بخش بیماری های گیاهی صورت می پذیرفت. در اوایل دهه 1350 بدنبال تصویب تشکیلات جدید موسسه، بخش ویروس شناسی به صورت یک بخش مستقل با عنوان "بخش بیماری های ویروسی و کمبودها" ایجاد گردید. از سال 1353 با اضافه شدن نیروهای متخصص (دکتر فیروز ابراهیم نسبت و دکتر شیرین قربانی) و تجهیز آزمایشگاه با امکانات بروز از قبیل میکروسکوپ الکترونی ، آزمایشگاه های بخش از ساختمان بخش بیماری ها منفک و به ساختمان فعلی منتقل گردید. در سال 1362 مجدداً با تغییر ساختار تشکیلاتی موسسه، بخش ویروس شناسی داخل بخش بیماری های گیاهی ادغام می گردد. با توجه به اهمیت بیماری های ویروسی و لزوم توجه بیشتر در زمینه های تحقیقاتی مربوط از سال 1372 مجددا ویروس شناسی از بخش بیماری های گیاهی منفک گردیده و به عنوان واحدی مستقل محسوب گردید. در سال 1386 با ایجاد و تجهیز آزمایشگاه تحقیقات مولکولی، فعالیت های مرتبط با ویروس شناسی مولکولی و بیوتکنولوژی امکان پذیر گردید. هم اکنون این بخش دارای 2 آزمایشگاه سرولوژی و مولکولی می باشد.
فعالیتهای پژوهشی این بخش، در سه محور اساسی زیر در حال انجام است.
1- شناسایی و تعیین پراکنش بیماریهای مهم ویروسی گیاهی کشور
2- بررسی و تعیین خصوصیات جدایههای ایرانی ویروسهای گیاهی
3- مطالعات اپیدمیولوژیک و بررسی روشهای مدیریت کنترل و کاهش خسارت بیماریهای ویروسی
از جمله اهداف تحقیقاتی این بخش میتوان به موارد زیر اشاره نمود:
1- معرفی و توسعه روشهای مختلف مدیریت بیماریهای ویروسی و ارائه مدلهای پیشآگاهی،
2- تشکیل، توسعه و تکمیل بانک ویروسها و ویروئیدهای بیمارگر گیاهی ایران،
3- خالص سازی و تولید آنتی سرم و ایجاد بانک آنتی سرم به منظور تامین نیاز مراکز علمی و تحقیقاتی کشور،
4- بررسی اثرات متقابل میزبان-ویروس-ناقل،
5- شناسایی مکانیسمهای دفاعی گیاهی در مقابل عوامل زیانآور ویروسی،
6- معرفی و توسعه روشهای تشخیص سریع عوامل بیمارگر ویروسی و ویروئیدی در گیاهان،
7- بهینهسازی و تدوین دانش فنی تولید گیاهان سالم و عاری از ویروس و ویروئید،
8- توسعه و معرفی روشهای نوین مدیریت بیماریهای ویروسی گیاهی متکی بر روش مقاومت با منشا بیمارگر،
9- توسعه روشهای نوین زیستی در کاهش جمعیت ناقلین بیماریهای ویروسی،
10- سیاستگذاری، تعیین اولویتها و نظارت بر پژوهشهای مرتبط با بیماریهای ویروسی و ویروئیدی گیاهان در مراکز تحقیقات کشاورزی کشور،
11- انتشار دستاوردها و یافتههای علمی (بصورت دستورالعمل، مقاله، نشریه فنی یا ترویجی، سخنرانی، جلسات انتقال یافته و روز مزرعه، بستههای صوتی-تصویری آموزشی، دورههای آموزشی و ...)
1- دانش فنی ساخت کیت تشخیصی برای 10 ویروس بیمارگر گیاهی
2- دانش فنی ویروس زدایی از دو رقم مو ایرانی و دو گیاه زینتی (آلسترومریا و گل داودی)
3- تهیه نقشه تعیین پراکنش بیماری رایزوماینای چغندرقند در تعدادی از استانهای کشور
4- شناسایی و تعیین خصوصیات سویه غالب بیماریهای ویروسی مهم سیبزمینی در مزارع کشور
5- بهینه سازی و معرفی تکنیک آر.تی.لمپ جهت ردیابی دو ویروس مهم MDMV و TMV
6- تولید آنتی بادی و بهینه سازی تولید آنتی بادی های مونوکلونال نوترکیب بر علیه 5 بیمار گر مهم گیاهی
7- مشارکت در پروژه تولید مینی تیوبر سیبزمینی
8- مشارکت در معرفی سه رقم لوبیا چیتی مقاوم به بیماری های ویروسی
9- شناسایی ویروسهای مهم بیمارگر در محصولات صیفی گلخانهای کشور
10- بهینه سازی تولید پروتئین های نوترکیب در میزبان های باکتریایی و گیاهی
11- بررسیکارایی استفاده از مواد افزودنی و آفت کش های با منشا گیاهی Bio-pesticide در مدیریت خسارت بیماری های ویروسی
ردیابی و تعیین خصوصیات و تنوع ویروسها و ویروئیدهای بیمارگر سنتی و نوظهور در گیاهان مهم زراعی و باغی کشور.
· دانش فنی توسعه روشهای مولکولی و سرولوژیکی در جهت ساخت کیتهای تشخیصی سنتی و نوین.
· مطالعات تبارزایی و تعیین جایگاههای فیلوژنتیکی جدایههای ویروسی بیمارگر در کشور.
· خالصسازی ویروسها و تهیه آمودههای خالص ویروسی به منظور استفاده در مطالعات مولکولی.
· دانش فنی و قابلیت تهیه انواع آنتیبادیهای مورد نیاز در بخش تحقیق و توسعه کیتهای تشخیصی جهت ردیابی بیمارگرهای ویروسی گیاهی.
· ردیابی دقیق عوامل بیمارگر گیاهی در نمونههای گیاهی وارداتی یا صادراتی به منظور ارائه گواهی بهداشت.
· توانمندی حذف آلودگیهای ویروسی و ویروئیدی از مواد گیاهی مورد نظر و ارائه هستههای اولیه عاری از بیمارگر.
· ارائه انواع آموزشهای تخصصی در حوزه ویروسشناسی گیاهی.
· مطالعات اپیدمیولوژیک و تعیین مناطق مناسب برای احداث مزارع بذری و تولید نهال.
· تعیین خسارت بیماریهای ویروسی و ویروئیدی در عرصههای زراعی و باغی کشور.
· مشارکت در تهیه انواع دستورالعمل های فنی و اپلیکیشن های ترویجی به منظور مدیریت آفات و بیماریهای مهم محصولات کشاورزی.
· مشارکت در ارزیابی مقاومت و حساسیت ارقام ، لاین ها و توده های امید بخش بذور و ارقام زراعی نسبت به آلودگی به بیمارگر های ویروسی