رییس موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور در مجله رادیویی کشاورزی شبکه رادیویی اقتصاد تأکید کرد:
نقش راهبردی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور در امنیت غذایی، کشاورزی پایدار و سلامت جامعه
به گزارش روابط عمومی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور، رئیس مؤسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور در رادیو اقتصاد تشریح کرد، نقش راهبردی تحقیقات گیاهپزشکی در امنیت غذایی، کشاورزی پایدار و سلامت جامعه.
دکتر محمدرضا صفرنژاد، رئیس مؤسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور، در گفتوگویی با رادیو اقتصاد، با تشریح ظرفیتها، مأموریتها و دستاوردهای این مؤسسه، بر نقش محوری تحقیقات گیاهپزشکی در تأمین امنیت غذایی، حفاظت از تولیدات کشاورزی و ارتقای سلامت جامعه تأکید کرد.
وی با اشاره به ۱۰۳ سال سابقه تحقیقات گیاهپزشکی در ایران اظهار داشت: مؤسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور یکی از باسابقهترین مراکز علمی کشور است که به عنوان یکی از مؤسسات سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (تات)، مسئولیت تولید دانش، فناوری و راهکارهای علمی برای مدیریت آفات، بیماریها و علفهای هرز و صیانت از تولیدات گیاهی را بر عهده دارد. رئیس مؤسسه با بیان اینکه این مجموعه از ۱۱ بخش تحقیقاتی تخصصی در ستاد، ۲۸ بخش تحقیقاتی در مراکز استانها و حدود ۲۵۰ عضو هیئت علمی و پژوهشگر تشکیل شده است، افزود: پژوهشهای مؤسسه در حوزههای حشرهشناسی، بیماریشناسی گیاهی، ویروسشناسی، نماتودشناسی، علفهای هرز، آفتکشها، سنشناسی گیاهی و تنوع زیستی انجام میشود و نتایج این تحقیقات، پشتوانه علمی تصمیمگیریها و برنامههای اجرایی کشور در حوزه حفظ نباتات است.
وی با مرور تاریخچه این مؤسسه، آغاز تحقیقات گیاهپزشکی را به سال ۱۳۰۲ و فعالیتهای زندهیاد جلال افشار نسبت داد و خاطرنشان کرد: این مجموعه طی بیش از یک قرن فعالیت، همواره مرجع اصلی پژوهشهای مرتبط با آفات، بیماریها و سایر عوامل خسارتزای گیاهی در کشور بوده است. دکتر صفرنژاد مهمترین مأموریت مؤسسه را حفاظت از امنیت غذایی کشور عنوان کرد و گفت: سالانه بین ۳۵ تا ۴۰ درصد محصولات کشاورزی در جهان در اثر آفات، بیماریها و علفهای هرز از بین میروند و در صورت نبود مدیریت علمی، این خسارت در برخی محصولات میتواند به مرز نابودی کامل محصول نیز برسد.
از اینرو، توسعه دانش و فناوری برای مدیریت این عوامل، یکی از ارکان اساسی حفظ امنیت غذایی و کاهش ضایعات محصولات کشاورزی است. وی در ادامه، تغییرات اقلیمی را از مهمترین چالشهای پیشروی کشاورزی کشور دانست و اظهار کرد: افزایش دما، تغییر الگوی بارش و گرمتر شدن زمستانها موجب افزایش تعداد نسل آفات، تغییر زمان ظهور و گسترش دامنه انتشار بسیاری از آفات و بیماریهای گیاهی شده است.
مؤسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور با بهرهگیری از مطالعات آیندهپژوهی، تدوین دستورالعملهای مدیریتی و استفاده از فناوریهای نوین نظیر هوش مصنوعی، اینترنت اشیا و سنجش از دور، برنامههای مؤثری را برای پایش، پیشآگاهی و مدیریت این تهدیدات اجرا کرده است.
رئیس مؤسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور، در بخش دیگری از این گفتوگو، با اشاره به ضرورت مصرف مسئولانه آفتکشها، تأکید کرد: اگرچه آفتکشهای شیمیایی همچنان یکی از ابزارهای مهم مدیریت آفات هستند، اما استفاده بیرویه از آنها میتواند مخاطراتی برای سلامت انسان، محیط زیست و تنوع زیستی ایجاد کند. از این رو، مؤسسه توسعه مدیریت تلفیقی آفات (IPM) را به عنوان راهبرد اصلی خود دنبال میکند؛ رویکردی که با تلفیق روشهای زراعی، بیولوژیک و شیمیایی، ضمن حفظ کارایی کنترل آفات، مصرف سموم را به حداقل میرساند. وی همچنین کنترل بیولوژیک را از مهمترین محورهای پژوهشی مؤسسه برشمرد و گفت: شناسایی، تکثیر و رهاسازی دشمنان طبیعی آفات، از جمله حشرات، قارچها و باکتریهای مفید، راهکاری علمی و پایدار برای کاهش وابستگی به سموم شیمیایی، حفظ تعادل اکوسیستم و ارتقای سلامت محصولات کشاورزی است.
دکتر صفرنژاد در پایان به ظرفیتهای منحصربهفرد مؤسسه در حوزه تنوع زیستی اشاره کرد و گفت: در کلکسیونها و موزههای تخصصی مؤسسه حدود ۵ میلیون نمونه از حشرات، قارچها، نماتودها و سایر موجودات مرتبط با کشاورزی نگهداری میشود. وی افزود: موزه حشرات هایک میرزایانس با بیش از ۴.۵ میلیون نمونه حشره، بزرگترین و غنیترین موزه تخصصی حشرات کشاورزی خاورمیانه و یکی از مراجع معتبر علمی منطقه است که مورد استفاده پژوهشگران داخلی و بینالمللی قرار دارد. رئیس مؤسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور در پایان تأکید کرد: توسعه پژوهشهای کاربردی، بهرهگیری از فناوریهای نوین و ارائه راهکارهای علمی برای مدیریت پایدار آفات و بیماریهای گیاهی، نقشی اساسی در افزایش بهرهوری، حفظ منابع تولید، ارتقای سلامت جامعه و تحقق امنیت غذایی کشور ایفا میکند.
