شرح وظایف

پژوهندگان مستقر در این بخش به عنوان متولیان تحقیقات جانور‌شناسی کشاورزی، رسماً عهده‌دار مسائل مرتبط با گیاه‌پزشکی و پاسخ‌دهی به نیازهای علمی کشور در راستای اهداف موسسه، سازمان و وزارت متبوع هستند. اساس این وظایف و تکالیف حرکت در اجرای برنامه‌های کلان گیاه‌پزشکی و دستیابی به اصول صحیح‌تر‌، کارآمدتر وکم‌هزینه‌تر در تولید غذای سالم و ارتقای امنیت غذایی است. تعیین هویت علمی گونه‌های مرتبط جانوری، انجام تحقیقات کاربردیِ آزمایشات سموم جدید در گروه‌های مختلف جانوران زیان‌آور به محصولات کشاورزی و بررسی و اعلام معیارهای پیش‌آگاهی، آستانۀ خسارت اقتصادی و ارائۀ راه‌کارهای مختلف با تاکید بر روش‌های تلفیقی و حمایت از تنوع زیستی جانوران از توانمندی‌های مهم بخش تحقیقات جانورشناسی کشاورزی شمار می رود. با این شرح، اهداف عالی بخش عبارتند از:

1.  ارتقای شناخت و تسهیل ارتباطات و مستندسازی اطلاعات جانوری گیاه‌پزشکی با ایجاد موزۀ ملی جانورشناسی کشاورزی
2. بهره‌برداری پایدار از ذخایر ژنتیکی جانوران مرتبط با گیاه‌پزشکی با اولویت ترویج کشاورزی، آگاهی‌بخشی به مسئولین و فرهنگ‌سازی عمومی
3. صیانت از تنوع زیستی جانوران مرتبط با کشاورزی در کشور با اجرای سیستم‌های مدرن شناسایی، مقایسات تکاملی بین تاکسون‌ها، تعیین گونه‌های جانوری دارای پتانسیل بالا در کنترل آفات و تعیین مدل‌های پراکنش آن‌ها در اگرواکوسیستم‌ها
4. اصلاح الگوی مصرف مواد شیمایی با انجام راستی‌آزمایی سریع و دقیق با اولویت جانورکش‌های بر پایۀ گیاهی، معدنی و بیولوژیک و نهایتاً سموم جدید و کم‌خطر
5. افزایش کیفی و کمّی پژوهش‌های کاربردیِ محققین بخش تحقیقات جانورشناسی کشاورزی و ارتقای بروندادهای آموزشی و ترویجی در سطح عموم مردم، پژوهندگان و مسئولین

بخش تحقیقات جانورشناسی کشاورزی، در اجرای شرح وظایف ابلاغی، برنامۀ راهبردی تحقیقات مدیریت حشرات و جانوران زیان‌آور به گیاهان،‌ با رویکرد اصلاح روش‌های مبارزۀ شیمیایی، در کنار به‌کارگیری روش‌های غیرشیمیایی جایگزین یا مکمل، به منظور ارتقای سلامت هم‌‌میهنان، جلوگیری از آلودگی منابع آب و خاک تدوین شده و نهایتاً تامین غذای سالم و ارتقای امنیت غذایی، این اهداف را دنبال می‌کند:

1) کاهش سهم مبارزۀ شیمیایی و به کارگیری دیگر روش‌های کنترل جانوران زیان‌آور به محصولات کشاورزی؛

2) تعیین معیارهای صحیح کنترل آفات به منظور جلوگیری از کنترل تقویمی یا از روی عادت؛

3) به کارگیری روش‌های روزآمد مدیریت تلفیقی آفات با تکیه بر علوم نوین؛

4) تهیۀ برنامه‌ها‌ی پیش‌آگاهی جهت کنترل آفات به خصوص گونه‌های طغیانی؛

5) پرورش نیروی انسانی متخصص در تحقیقات و اجرا، برای عملیاتی کردن مدیریت تلفیقی آفات؛

6) انتقال یافته‌های تحقیقاتی به کاربران تا سطح مزرعه.

از اوایل دهه 1340 تاکنون بالغ بر 250 پروژه تحقیقاتی در زمینه های کاربردی و راهبردی در اکثر مناطق کشور روی محصولات مختلف کشاورزی با همکاری این بخش به اجرا در آمده است. در حال حاضر، تعداد پرسنل بخش شامل 10 نفر می باشد که از این تعداد 7 نفر عضو هیات علمی (دکترا)، دو نفر کارشناس ارشد و یک نفر تکنسین مشغول به کار هستند. مهمترین دستاوردهای این بخش عبارتند از:

1. فعالیت مستمر در توسعه و تکمیل موزه در قالب مجموعه ای ارزشمند و پویا از نقاط مختلف کشور و مدیریت دائمی کلکسیون‌های تعیین هویت شده به عنوان مرجع تشخیص تایپولوژیکی جانوران مفید و مضر در ارتباط با مسائل گیاه‌پزشکی
2. پرندگان: تعیین اهمیت چکاوکها به عنوان آفات مهم در زمان رشد بوته های کلزا؛بررسی و اثبات نقش مهم جغدهای انبار و گوش دراز در کنترل طبیعی جوندگان زیان آور کشاورزی
3.  جوندگان: بررسی کارایی جونده کش های ضد انعقادی نسل دوم و سریع‌الاثر در شکل طعمه های مختلف؛  بررسی کارایی جونده کش های حاد در شکل طعمه های گوناگون؛  بررسی نحوه بکارگیری توامان جونده کش های ضد انعقادی و سریع الاثر در یک منطقه کشاورزی؛  بررسی کارایی جونده کش های غیر سمی و کم خطر برای محیط زیست؛ تشخیص گونه های جوندگان حسب نیاز در پروژه ها و ارسالی از مراکز استانی و محققان دست اندر کار
4. کنه‌ها: معرفی کنه های آفت نوظهور و گونه های جدید برای کشور و جهان؛ معرفی کنه کش های گیاهی کم خطر برای اولین بار و عوامل بیولوژیک برای کشت های گلخانه ای؛ تحقیقات هدفمند در انجام مدیریت بهینه مصرف کنه کش ها در محصولات کشاورزی مهم  کشور؛ استفاده از آبشویی برای کنترل کنه های تارتن در محصولات باغی و زراعی؛
5. نرمتنان: بررسی کارایی و معرفی نرمتن‌کش‌های جدید و کم خطر برای مهره‌داران و محیط زیست؛ تمرکز تحقیقات بررسی خسارت نرمتنان در کشت‌های تازه خوری و گلخانه‌ای؛ ردیابی، مطالعه دامنه انتشار جغرافیایی گونه ها و تعیین هویت علمی فون نرمتنان دارای پتانسیل آفت شدن در استان‌های با بارندگی زیاد
6. انتشار مقالات، کتب و بروشورهای آموزشی و ترویجی در ارتباط با جانورشناسی کشاورزی
7. تدوین محتوا و آموزش دانش آموزان، دانشجویان و پژوهندگان جانورشناسی کشاورزی

اهم توانمندی‌های بخش تحقیقات جانورشناسی کشاورزی عبارتند از:

1. اجرای برنامۀ راهبردی تحقیقات جانورشناسی کشاورزی،
2. تدوین دستورالعمل‌های ترویجی با تاکید بر مسایل زیست‌محیط،
3. تحقیق در زمینۀ بیولوژی و اکولوژی جانوران آسیب‌رسان به کشاورزی در راستای امنیت غذایی، قرنطینه‌ و بیوتروریسم،
4. تعیین آستانۀ زیان اقتصادی و اصول مبارزۀ تلفیقی با جانوران آسیب‌رسان به کشاورزی،
5. مطالعۀ فونستیک با تاکید بر حفظ ذخایر ژنتیک، نگه‌داری دائمی و مستندسازی نمونه‌ها،
6. تحقیق در زمینۀ راستی‌آزمایی و ارزیابی تکنیک‌های سموم جدید و کم‌خطر.