ثبت نام    ورود به سايت    دوشنبه 23 ژانويه 2017
معرفی بخش
کمينه

 

   فعاليت‌هاي بخش تحقیقات رستني‌ها در موارد زير خلاصه مي‌شود

-      تهيه و اجراي طرح‌ها و پروژه‌های تحقيقاتي در زمينه جمع‌آوري و شناسایي رستني‌ها (قارچ‌ها، گیاهان و جلبک‌ها).
-      نگهداري نمونه‌هاي شناسایي شده در مجموعه‌هاي مربوط به منظور استفاده‌هاي علمي، تحقيقاتي، آموزشي و پاسخگویي به نيازهاي كشور در رابطه با مسایل كشاورزي.
-      اجراي پروژه‌هاي تحقيقاتي درباره مسایل خاصي از رستني‌ها كه موسسه موظف به اجراي آنها شده باشد.
-      همكاري با ديگر بخش‌هاي موسسه و همچنين بخش‌هاي گياه‌پزشكي در موسسات تك‌محصولي و كشاورزي ديم در رابطه با شناسایي رستني‌ها و در قالب اجرای پروژه‌هاي تحقيقاتي مشترك.
-      همكاري با بخش "هماهنگی امور پژوهشی و فناوری" موسسه در تشكيل و تكميل نمايشگاه‌هاي دایمي و موقت.
-      ارتباط و همكاري و هماهنگي با سازمان‌ها و موسسه‌هاي تحقيقاتي و دانشگاهي در زمينه تهيه و تنظيم و اجراي پروژه‌هاي تحقيقاتي مشترك.
-      پاسخگویي به پرسش‌هاي علمي و فني افراد و موسسه‌هاي داخلي و خارجي در رابطه با شناسایي رستني‌ها.
-      تماس دایمي و تبادل اطلاعات با مراجع مشابه داخلي و خارجي به منظور پيشبرد دانش شناسایي رستني‌ها.
-      ارايه نتايج تحقيقات انجام شده به صورت مقاله، كتاب و ايراد سخنراني.
-      پيشنهاد اعزام كادر تحقيقاتي بخش به مجامع و مراكز تحقيقاتي و آموزشي داخل و خارج از كشور به منظور تبادل دستاوردهاي علمي و ارتقاء سطح دانش آنان.
-      پيشنهاد تامين نيروي انساني به موسسه با توجه به تشكيلات مصوب و وظایف محوله.
-      انجام ساير امور ذيربط كه عنداللزوم از طريق موسسه ارجاع مي‌شود.

اطلاعات مربوط به كلكسيون‌ها و مجموعه رستنی‌هاي بخش تحقيقات رستني‌ها

مجموعه رستنی‌های وزارت جهاد کشاورزی در سال 1324 تاسيس و تحت عنوان:
Herbarium Ministerii Iranici Agriculturae با شناسه IRAN"" در مجامع بين‌المللي و فهرست هرباريوم‌هاي جهان ثبت شده و شهرت جهاني دارد. علاوه بر ثبت جهاني، اين مجموعه ارزشمند در بهمن ماه سال 1387 به عنوان بيست و ششمين اثر ملي در فهرست ميراث طبيعي كشور به ثبت رسيده است. اين هرباريوم كه قديمي‌ترين هرباريوم در وزارت جهاد كشاورزي محسوب مي‌شود در طبقه سوم ساختمان موزه واقع در بخش تحقیقات رستنی‌های موسسه تحقيقات گياه‌پزشكي قرار دارد. در اين هرباريوم تا سال 1393 بیش از 200000 نمونه از گیاهان و 16000 نمونه از قارچ‌ها و گلسنگ‌های ایران جمع‌آوری و نگهداری می‌شوند که در نتیجه، مجموعه‌اي منحصر بفرد از قارچ‌ها، شبه قارچ‌ها، گلسنگ‌ها، گياهان گل‌دار، علف هرز، بازدانگان، سرخس‌ها، خزه‌ها و جلبك‌ها بويژه گونه‌هاي مرتبط با گياه‌پزشكي در کشور محسوب می‌گردد.

اين مجموعه ارزشمند و غني، از شش قسمت هرباريوم گياهان گل‌دار، مجموعه مرجع قارچ‌ها، هرباريوم تخصصي علف‌هاي هرز، هرباريوم گياهان بي‌گل، هرباريوم گياهان دارويي و آفتكش و كلكسيون ملي قارچ‌هاي زنده تشكيل شده است و كانون مطالعات تنوع زيستي رستني‌ها در كشور قلمداد مي‌شود. اطلاعات موجود در مجموعه‌هاي نگهداري رستني‌هاي مرتبط با گياه‌پزشكي، مهمترين و ضروري ترين زيرساخت براي تهيه بانك‌هاي اطلاعاتي Online، دايره‌‌المعارف حيات(Encyclopedia of life)  و كنسرسيوم تهيه باركد براي موجودات زنده
(Consertium for the Barcode of life) به شمار مي‌رود که توضیحات بیشتر هر یک از قسمت‌های یاد شده به شرح زیر است:

 

1- هرباريوم ملي گياهان گل‌دار وزارت جهاد كشاورزي:

اين قسمت در سال 1327 و در سالني به نام دكتر اسفنديار اسفندياري گياه‌شناس و قارچ‌شناس ايراني و باني هرباريوم وزارت جهاد كشاورزي، تشكيل شده است. اين مجموعه در حال حاضر (تا سال 1393)، بيش از 200 هزار نمونه (با احتساب تکرارها) از گياهان ايران را در خود جاي داده است که طی دو سال اخیر در حدود 7500 نمونه به آن اضافه شده است. اين نمونه‌ها به 190 تيره، 1366 جنس و 6500 گونه تعلق دارند. طبق شمارش انجام شده در هرباریوم فوق، مجموع نمونه‌های گياهي موجود به بیش از 64660 آرايه (بدون احتساب تکرارها) مي‌رسد. بر اين اساس، اين مجموعه در حدود 80 درصد گياهان گزارش شده از كشور را در خود جاي داده است که به عنوان ابزاري در خدمت تحقيقات رده‌بندي گياهان مرتبط با گياه‌پزشكي بوده و در مطالعات بوم‌شناختي آفات و بيماري‌ها همچون دامنه ميزباني آفات و عوامل بيماري‌زا و همچنین تحقيقات كنترل بيولوژيك آفات و بيماري‌هاي گياهي كاربرد دارد. در اين قسمت، گياهان يك تيره در كنار هم و برحسب حروف الفبا تنظيم و مستقر گرديده‌اند. هرباریوم گیاهان همچنین حاوی تعداد 344 نمونه تیپ از ایران و 5 نمونه تیپ از جهان است که طی دو سال اخیر 21 نمونه تیپ برای ایران اضافه شده است.

 

2- مجموعه مرجع قارچ‌هاي وزارت جهاد كشاورزي:

اين قسمت در سالني به نام دكتر قوام‌الدين شريف جاي دارد و فعاليت خود را در سال 1324 شروع كرده است. هم اکنون (تا سال 1393) در اين مجموعه، 16352 نمونه از قارچ‌ها، شبه قارچ‌ها و گلسنگ‌ها (بدون احتساب تکرارها) نگهداري مي‌شود که طی دو سال اخیر در حدود 1650 نمونه و 600 گونه به آن اضافه شده است. اين نمونه‌ها به 95 راسته، 1015 جنس، 2901 گونه ایرانی و 1907 گونه خارجی تعلق دارند. مجموعه فوق علاوه بر نمونه‌هاي ايراني (12791 نمونه)، حاوي تعداد بسيار زيادي نمونه خارجي (3561 نمونه) نيز می‌باشد كه در پي مبادله نمونه با هرباريوم‌هاي مشابه خارجي به دست آمده‌اند. بر اين اساس، اين مجموعه بيش از 90 درصد قارچ‌هاي گزارش شده از ايران را در خود جاي داده كه قديمي‌ترين نمونه آن متعلق به سال 1275 شمسي است. نمونه‌هاي اين قسمت عمدتا  قارچ‌هاي بيمارگر گياهي، گونه‌هاي چوبزي و گلسنگ‌ها را شامل مي‌شوند كه برحسب حروف الفباي جنس قارچ‌ها تنظيم گرديده است. مجموعه قارچ‌ها همچنین حاوی تعداد 164 نمونه تیپ از ایران و 193 نمونه تیپ از جهان است که طی دو سال اخیر 5 نمونه تیپ برای ایران اضافه شده است. تعداد گلسنگ‌های این مجموعه 820 و گونه‌های آن 300 می‌باشد. اين مجموعه كه به عنوان تنها مرجع مهم و معتبر در کشور، نياز محققان و دانش‌پژوهان رشته‌هاي گياه‌‌‌شناسي كشاورزي، باغباني، ميكروبيولوژي،‌ بيماري‌شناسي گياهي، بيماري‌‌شناسي بذر، علوم خاك، جنگلداري، صنایع غذایی، صنایع چوب، صنايع تخميري، صنايع توليد آنتي‌بيوتيك و متخصصان آلرژي را برآورده می‌نماید.

 

 3- هرباريوم تخصصي علف‌هاي هرز:

این مجموعه در سالني به نام مهندس عين‌اله بهبودي، بنيان‌گذار تحقيقات علف‌هاي هرز در ايران جاي دارد. اين قسمت در سال 1348 تاسيس شد و هدف از آن تهيه مجموعه‌اي است كه به متخصصان، در شناسايي علف‌هاي هرز مناطق و محصولات مختلف كشاورزي ايران كمك كند. چيدمان نمونه‌هاي اين مجموعه براساس نوع محصولات زراعي و باغي (مربوط به 65 محصول) است. مجموعه نگهداري علف‌هاي هرز با بيش از 6000 نمونه متعلق به 436 جنس و نزديك به 1500 گونه از علف‌هاي هرز كشور (تا سال 1393) منبع و مرجع بي‌مانندي در زمينه شناسايي و دستيابي به اطلاعاتي چون دامنه ميزباني و پراكنش علف‌هاي هرز در كشور محسوب مي‌شود. همچنين كلكسيون بذور علف‌هاي هرز با داشتن حدود 230 بذر در دل اين مجموعه نقش بسزايي در شناسايي بذور علف‌هاي هرز بويژه گونه‌هاي مهاجم، قرنطينه و سمي در محصولات كشاورزي خاصه بذور وارداتي دارد.

 

 

 

4- هرباريوم گياهان بي‌گل و جلبک‌ها:

اين قسمت از سال 1370 و با شروع تحقيقات خزه و جلبك‌شناسي در موسسه تحقيقات گياه‌پزشكي پايه‌گذاري شده است. نمونه‌هاي متنوعي از خزه‌ها، جلبك‌ها و سرخس‌ها در اين هرباريوم نگهداري مي‌شود. تا سال 1393 تعداد نمونه‌های سرخس‌ها، خزه‌ها و جلبک‌ها به ترتیب به 1300، 1400 و  737 و همچنین تعداد گونه‌های آنها به ترتیب به 58، 557 و 147 رسیده است. در ساليان گذشته و براساس اطلاعات موجود در اين هرباريوم تلاش شده است تا با اجراي پروژه‌ها و برنامه‌هاي تحقيقاتي در زمينه شناسايی گياهان بي‌گل و جلبك‌ها، بررسي اين دسته از گياهان به عنوان عوامل بيماري‌زا، پناهگاه آفات و بيماري‌هاي گياهي، منابع ژنتيكي و عوامل كنترل بيولوژيك بيمارگرها و آفات انجام گيرد.

 

 

5- هرباريوم گياهان دارويي و آفت‌كش:

 

اين قسمت خود از دو زير قسمت گياهان دارويي در سال 1350 و زير قسمت گياهان آفت‌كش در سال 1378 تشكيل شده و به فعاليت ادامه مي‌دهد. هدف از ايجاد اين هرباريوم تخصصي ارايه اطلاعات به ساير بخش‌هاي تحقيقاتي در زمينه كاربرد اين گياهان بويژه عصاره و تركيبات فعال آن‌ها عليه آفات، كنه‌ها و عوامل بيماري‌زاي گياهي بوده است. در سال‌هاي اخير فعاليت قابل توجهي در زمينه برخي گياهان دارويي و آفت‌كش بويژه جنس Allium (در سال 1383) به صورت گیاه زنده آغاز گردیده که در حال حاضر دارای 361 نمونه کاشته شده که قبلا از  سراسر ایران جمع‌آوری شده‌اند می‌باشد. این نمونه‌ها در حال حاضر به بیش از 70 گونه مختلف تعلق دارند که از میان آن‌ها 15 گونه اندمیک ایران بوده و برای نخستین بار به جهان علم معرفی شده‌اند. بخش‌هایی از ژنوم بیش از نیمی از نمونه‌های این مجموعه تعیین توالی و در بانک ژن ثبت شده‌اند.

 

 

6- مجموعه ملي قارچ‌هاي زنده ايران:

 

فعاليت اين قسمت از سال 1347 و با انتقال تعداد زيادي جدايه قارچ‌هاي مختلف از كشور آلمان شروع شد. مجموعه قارچ‌هاي زنده ايران در فهرست جهاني فدراسيون مجموعه‌هاي زنده ميكروارگانيزم‌ها به ثبت رسيده است. اين مجموعه منحصر به فرد ملي و منطقه‌اي با داشتن بیش از 2000 جدایه از قارچ‌ها و شبه‌قارچ‌های زنده (تا سال 1393) كه حدود 900 كشت آن از ايران جمع‌آوري شده، با هدف نگهداری و در اختیار گذاشتن آندسته از قارچ‌هاي موثر در كشاورزي (بويژه گياه‌پزشكي)، در هر زمان جهت منظورهای مختلف به آنها نیاز باشد تشکیل شده است.
به عبارت دیگر، جهت نگهداري آن دسته از قارچ‌هايي كه به دلايلي نمي‌توان آن‌ها را به صورت خشك شده حفظ كرد هدف اصلی تشکیل این مجموعه بوده است. در اين مجموعه با رويكرد و حفظ تنوع قارچ‌هاي زنده ايران، نمونه‌هاي متعلق به حدود 131 جنس و 762 گونه و 32 نمونه تيپ ايراني و 33 نمونه تيپ خارجي نگهداري مي‌شوند و هر روز بر تعداد آن‌ها افزوده مي‌شود.

  

 

قارچ‌هايي كه در اين كلكسيون نگهداري مي‌شوند متعلق به گروه‌هاي مختلف از جمله بازيديوميست‌ها، آسكوميست‌ها، زيگوميست‌ها، اووميست‌ها و قارچ‌هاي ناقص و از عوامل بيمارگر گياهان و حشرات آفت هستند که این نمونه‌ها در محيط‌هاي آگاردار نيز هر 2 سال يك بار تجديد كشت مي‌شوند. اين مجموعه ضمن آن كه در جهت مستند‌سازي تغييرات محيطي، مطالعه بيولوژي جمعيت، ژنتيك جمعيت و اپيدمولوژي، تاكسونومي و فيلوژني مولكولي قارچ‌هاي ايران كاربرد دارند، مكاني براي نگهداري گونه‌هاي در معرض انقراض يا منقرض شده، همچنين جدايه‌هايي از قارچ‌هاي بيمارگر گياهان و جدايه‌هاي مورد استفاده در كنترل بيولوژيك عوامل زيان‌رسان به گياهان شامل حشرات، نماتدها، علف‌هاي هرز و ساير قارچ‌هاي بيمارگر گياهان هستند. وجود چنين مجموعه‌اي در كشور، محققان ديسيپلين‌هاي مختلف را در اغلب موارد از تماس با مجموعه‌هاي مشابه در خارج از كشور جهت دريافت ايزوله‌هاي قارچ‌هاي مختلف، بي‌نياز كرده است. 

 

 

 

کلیه حقوق مادی و معنوی این سایت برای موسسه تحقیقات گیاه پزشکی (سال 2011) محفوظ می باشد