ورود به سايت    دوشنبه 23 ژانويه 2017

موسسه تحقیقات گیاه پزشکی کشور        آيا مي‌دانيد پيشگيري از وقوع بيماري در گياهان مقرون به صرفه‌تر از مبارزه با آن است؟    علف‌هاي هرز ميزبان ثانوي بيماري‌هاي مهم و خسارتزاي ويروسي هستند، با كنترل آنها از شيوع اين بيماريها جلوگيري كنيم         صرف هزينه در بخش گياه‌پزشكي مساوي است با غذاي بيشتر، غذاي بهتر

           
کمينه
موزه ها و کلکسيون ها

 

مجموعه علمی موزه‌ها و كلكسيون‌هاي ملي

موسسه تحقيقات گياه‌پزشكي از بدو تاسيس علاوه بر انجام پژوهش‌هاي بنيادين و كاربردي در حوزه دانش گياه‌پزشكي، ضرورت تشکیل، نگه‌داري، غني سازي و حفظ ذخاير ژنتيكي، به مثابه بخشي از ميراث ملي را دريافته و توانسته است در كنار فعاليت‌هاي گسترده تحقيقاتي خود با پي ريزي و تجهيز موزه‌ها و مجموعه‌هاي ملي، درحفظ تنوع زيستي كشور نقشي به سزا ايفا نمايد.

هرباريوم ملي گياهان وزارت جهاد كشاورزي، موزه حشرات هايك ميرزايانس، مجموعه مرجع قارچ‌هاي وزارت جهاد كشاورزي، هرباريوم تخصصي علف‌هاي هرز، هرباريوم گياهان بي‌گل، هرباريوم گياهان دارويي و آفت‌كش، موزه جانورشناسي، كلكسيون ملي قارچ‌هاي زنده ايران، كلكسيون ملي باكتري‌ها، كلكسيون ملي نماتدهاي گياهي و كلكسيون ملي ويروس‌هاي بيمارگر گياهان و حشرات، از جمله مجموعه‌هايي است كه بخش قابل توجهي از ميراث طبيعي كشور را در خود نگه‌داري مي‌كنند. این مجموعه عظیم علمی موزه‌ها و کلکسیون‌ها نه تنها در خاورمیانه بلکه در جهان اسلام از نظر تعداد و تنوع زیستی مقام اول را داراست.

 

 1- موزه ملی حشرات هايك ميرزايانس:

2- مجموعه هرباريوم‌ و كلكسيون‌هاي رستني‌هاي وزارت جهاد كشاورزی

3- كلكسيون ملي باكتري ها:

4- کلکسیون ملی نماتدشناسی:

 5- كلكسيون ملي ويروس‌هاي بيمارگر گياهان و حشرات:

 6- موزه جانورشناسي:

 

1-     موزه ملی حشرات هايك ميرزايانس:
اين موزه ارزشمند در سال 1324 پايه‌گذاري شده و تنها مرجع رسمي كشور در زمنيه شناسايي حشرات ايران محسوب مي‌شود. پايه‌هاي نخستين علم حشره‌شناسي و مطالعات رده‌بندي
 حشرات در ايران و تشکيل موزه‌ عظيم امروزی حشرات وزارت کشاورزی از اوايل سال‌هاي 1300 شمسي، به همت شادروان جلال افشار گذارده‌ شد و به تدريج توسط متخصصين و علاقمندان توسعه و گسترش يافت. استاد افشار آزمايشگاه كوچكي به نام "آزمايشگاه حشره‌شناسي و دفع آفات نباتي" راه‌اندازي كرد كه با همت شادروان ميرزايانس و تحت راهنمايي چند حشره‌شناس روسي از جمله الكساندروف، چواخين و كريوخين در سال 1324 به مجموعه‌اي قابل توجه در وزارت كشاورزي وقت تبديل شد. موزه حشرات هايك ميرزايانس كه بزرگترين مجموعه حشرات در ايران است، در بهار 1378 پس از درگذشت وي و به پيشنهاد وزير وقت جهاد كشاورزي، "موزه‌ هايك ميرزايانس" ناميده شد. وجود اين مجموعه غني از حشرات ايران علاوه بر حفظ ذخاير ژنتيكي كشور سبب شده است، موسسه تحقيقات گياه‌پزشكي کشور يكي از راهبردي‌ترين مراكز علمي در حفظ و غناي تنوع زيستي كشور قلمداد شود. در حال حاضر بالغ بر چهار ميليون نمونه حشره، متعلق به 25000 گونه‌ شناسايی شده در اين موزه‌ (Hayk Mirzayans Insect Musuem) نگه‌داري مي‌شود. كلكسيون‌هاي اين موزه عبارتند از:
1- مجموعه‌ سخت‌بال‌پوشان (Coleoptera) با حدود یک میلیون صد هزار نمونه.
2- مجموعه‌ بال‌پولك‌داران (Lepidoptera) با حدود یک میلیون نمونه.
3- مجموعه‌ بال‌غشائيان (Hymenoptera) با حدود 500 هزار نمونه.
4- مجموعه‌ دوبالان (Diptera) با حدود 500 هزار نمونه.
5- مجموعه‌ راست‌بال‌مانندها (Orthopteroidea) شامل كلكسيون‌هاي الكلي و خشك ملخ‌ها، سوسري‌ها، گوشخيزك‌ها و شيخك‌ها با حدود 410 هزار نمونه.
6- مجموعه‌ ناجور‌بالان (Hemiptera) شامل كلكسيون‌هاي الكلي، اسلايد ميكروسكوپيك و خشك شپشك‌هاي نباتي، تريپس‌ها سفيدبالك‌ها، شته‌ها، سن‌ها، زنجره‌ها وزنجرك‌ها با حدود 500 هزار نمونه.
7- مجموعه‌ موريانه‌ها (Isoptera) شامل كلكسيون الكلي نمونه‌ها با حدود 5 هزار عدد.
8- ساير مجموعه‌ها متعلق به راسته‌هاي كوچك و مهجور با حدود 11 هزار نمونه.
حجم بالاي نمونه‌هاي طبقه‌بندي‌شده در موزه‌ي حشرات هايك ميرزايانس، سبب شده بخش تحقيقات رده‌بندي حشرات مؤسسه تحقيقات گياه‌پزشكي كشور به عنوان تنها مرجع معتبر تشخيص و شناسايي فون حشرات ايران شناخته شود. اين موزه با شماره‌ 113481 در انديكس جهاني مجموعه‌هاي تنوع زيستي (Biodiversity Collections Index) به ثبت رسيده است و در سطح جهاني نيز داراي اعتبار است. اين انديكس تحت نظارت تشكيلات  GBIF (Global Biodiversity Information FacilityTDWG (Biodiversity Information Standards) و RBGE (Royal Botanic Garden Edinburgh) طبقه‌بندي و به‌روز رساني مي‌شود.
تكميل و غناي موزه هميشه مد نظر اعضاي هيات علمي موسسه بوده است و به منظور تحقق آن، هر ساله ماموريت‌‌هاي علمي بسياري به مناطق مختلف ايران انجام مي‌شود. همزمان، تعدادي از محققين موسسه، بسته به ضرورت و اولويت، طرح‌هاي فونستيكي جداگانه‌اي را اجرا مي‌كنند كه نمونه‌هاي شناسايي و طبقه بندي شده‌ آن‌ها در كمدها و جعبه‌هاي مخصوص و استاندارد به مجموعه‌ موزه اضافه و نتايج يافته‌ها به صور گوناگون، اعم از گزارش‌هاي ساليانه، كتب و مقاله‌های علمي، به دانش‌پژوهان عرضه مي‌شود. با توجه به گستردگي كشور، وجود اقليم‌هاي متفاوت، غناي فلورستيك و ضرورت شناسايي كامل فون حشرات ايران، اين سري از تحقيقات به صورتي منظم ادامه دارد. از سوي ديگر، فون حشرات ايران بنا به دلايل متفاوت مانند دخالت انسان در نظم طبيعت، تغييرات آب و هوايي، دگرگوني‌هاي زيست محيطي و اكولوژيك و نيز گسترش مبادلات كشاورزي با ساير كشورها، در معرض تغييرات دايمي است و اين امر اهميت حفظ، تكميل و غناي اين موزه را دو چندان مي‌سازد.
دسترسي آسان به گنجينه زيستي حشرات ايران و رعايت دقيق معيارهاي علمي و استاندارد بالا در حفظ، رده بندي و نام‌گذاري نمونه‌هاي موجود در موزه حشرات ميرزايانس، اين مجموعه را به يكي از غني‌ترين ذخاير و منابع علمي براي استفاده دانشجويان و دانشمندان علوم گياه‌پزشكي تبديل كرده است. پژوهش‌گران مختلفي از كشورهاي آلمان، فرانسه، روسيه، لهستان، چك، ايالات متحده آمريكا، انگليس و ساير كشورها با كارشناسان اين موزه در تماس هستند و هر ساله سفرهاي علمي همراه با حشره‌شناسان اين موزه انجام مي‌دهند كه نتايج آن به صورت مقاله‌های مشترك منتشر مي‌شود. نمونه‌هاي موجود به طور مداوم مورد استفاده‌ متخصصان شناسايي حشرات، متخصصان كنترل آفات و هم‌چنين مورد بازديد دانشجويان قرار مي‌گيرد.
پاسخ به نيازهای علمی سازمان‌ها و دانشگاه‌ها در رابطه با شناسايی آفات و حشرات مفيد، همكاری در طراحی، تجهيز و ارايه توصيه‌های استاندارد در راه‌اندازی موزه‌های حشره‌شناسی، همكاری با دانشگاه‌ها و مراكز آموزش عالی در مورد تبادلات علمی، مشاوره‌ای و راه‌نمايی دانش‌جويان، انجام آزمايشات مولکولی تاکسونومی و فيلوژنی، ارايه‌ مشاوره‌های لازم جهت تجزيه و تحليل داده‌ها و انجام پروژه‌های پيشنهادی از سوي ديگر مراکز و موسسات تحقيقاتي، جهت جمع‌آوری، رده‌بندی و شناسايی حشرات، از جمله خدماتي است كه اين موزه ارايه مي‌كند.                                                               

2-     مجموعه هرباريوم‌ و كلكسيون‌هاي رستني‌هاي وزارت جهاد كشاورزی:

اين هرباريوم در سال 1324 تاسيس و تحت عنوان Herbarium Ministerii Iranici Agriculturae با شناسه IRAN در مجامع بين‌المللي و فهرست هرباريوم‌هاي جهان <http://sweetgum.nybg.org/ih> ثبت گرديده و شهرت جهاني دارد. علاوه بر ثبت جهاني، اين مجموعه ارزشمند در بهمن ماه سال 1387 به عنوان بيست و ششمين اثر ملي، در فهرست ميراث طبيعي كشور به ثبت رسيده است. در اين هرباريوم تا سال 1388 بالغ بر 140.000 نمونه گياهي و بيش از 6000 گونه گياهان گل دار ايران جمع آوری شده و نگه‌داري مي‌شود. اين مجموعه كه قديمي‌ترين هرباريوم و مجموعه نگه‌داري رستني‌ها در وزارت جهاد كشاورزي محسوب مي‌شود، در طبقه سوم مجموعه تنوع زیستی و ذخایر ژنتیکی موسسه تحقيقات گياه‌پزشكي قرار دارد. در بخش‌هاي مختلف اين مجموعه تا پايان سال 1388 بالغ بر 220000 نمونه رستني، شامل قارچ‌ها، شبه‌قارچ‌ها، گلسنگ‌ها، گياهان گل‌دار، بازدانگان، سرخس‌ها، خزه‌ها و جلبك‌ها به ويژه گونه‌هاي مرتبط با گياه‌پزشكي، نگه‌داري مي‌شود.

اين مجموعه ارزشمند و غني از شش قسمت گياهان گل‌دار، قارچ‌ها، علف‌هاي هرز، گياهان بي‌گل، گياهان دارويي و آفت‌كش و كلكسيون ملي قارچ‌هاي زنده تشكيل يافته است. این مجموعه عظیم كانون مطالعات تنوع زيستي رستني ها در كشور قلمداد مي‌شود. اطلاعات موجود در مجموعه‌هاي نگه‌داري رستني‌هاي مرتبط با گياه‌پزشكي، مهم‌ترين و ضروري‌ترين زيرساخت براي تهيه دايره‌المعارف حيات (Encyclopedia of life) و كنسرسيوم تهيه باركد براي موجودات زنده (Consertium for the Barcode of life) به شمار مي‌رود.

2-1   هرباريوم ملي گياهان گل‌دار وزارت جهاد كشاورزي: اين قسمت در سال 1327 و در سالني به نام دكتر اسفنديار اسفندياري، گياه‌شناس و قارچ شناس ايراني و بنیان گذار هرباريوم وزارت جهادكشاورزي، تشكيل شده است. اين قسمت در حال حاضر بيش از دويست هزار نمونه از گياهان ايران (تا سال 1388) را در خود جاي داده است. اين نمونه‌ها به 175 تيره، 1100 جنس و6000 گونه تعلق دارند. طبق مطالعات انجام شده، مجموع تعداد آرايه‌هاي گياهي گزارش شده از ايران به 8000 آرايه مي‌رسد كه بر اين اساس، اين مجموعه در حدود 75 درصد گياهان گزارش شده از كشور را در خود جاي داده است. اين مجموعه به عنوان ابزاري در خدمت تحقيقات رده بندي گياهان مرتبط با گياه‌پزشكي بوده و در مطالعات بوم شناختي آفات و بيماري‌ها همچون دامنه ميزباني آن‌ها و تحقيقات كنترل بيولوژيك كاربرد دارد. در اين قسمت، گياهان يك تيره در كنار هم و برحسب حروف الفبا تنظيم و مستقر گرديده‌اند.

2-2  - مجموعه مرجع قارچ‌هاي وزارت جهاد كشاورزي: اين قسمت در سالني به نام دكتر قوام‌الدين شريف جاي داشته و فعاليت خود را در سال 1324 شروع كرده است. در اين مجموعه قريب به 15000 (تا سال 1388) نمونه از قارچ‌ها، شبه‌قارچ‌ها و گلسنگ‌ها نگه‌داري مي‌شود. مجموعه فوق علاوه بر نمونه‌هاي ايراني (11500نمونه) حاوي تعداد زيادي نمونه خارجي (3500 نمونه) نيز هست كه در پي مبادله نمونه با هرباريوم‌هاي مشابه خارجي به‌ دست آمده‌اند. نمونه‌هاي اين قسمت، عمدتاٌ شامل قارچ‌هاي بيمارگر گياهي، گونه‌هاي چوبزي، ميكوريزها و گلسنگ‌ها است كه برحسب حروف الفباي جنس قارچ‌ها تنظيم گرديده‌اند. اين مجموعه با دارا بودن 2381 گونه از قارچ‌هاي ايران، حدود 80 درصد قارچ‌هاي گزارش شده از ايران را در خود جاي داده كه قديمي‌ترين نمونه آن متعلق به سال 1275 شمسي است. از طريق اين مجموعه و مجموعه‌هايي از اين دست است كه می‌توان قارچ‌شناسي را به ساير ديسيپلين‌ها از جمله بيولوژي مولكولي مرتبط ساخت. اين مجموعه به مانند كتابخانه‌اي، تاريخچه و ميراث قارچ‌شناسي كشور را به عنوان بخش مهمي از ميراث علمي و طبيعي كشور در خود جاي داده و استفاده از آن در تشخيص و مطالعات رده‌بندي قارچ‌ها نقش اساسي دارد.

اين مجموعه به عنوان يك مرجع مهم و معتبر، نياز محققان و دانش‌پژوهان رشته‌هاي گياه‌شناسي كشاورزي، متخصصان آلرژي، صنايع تخميري، صنايع توليد آنتي‌بيوتيك، صنايع غذايي، جنگل‌داري، صنايع چوب، باغباني، ميكروبيولوژي، ‌بيماري‌شناسي گياهي، بيمار‌ي‌شناسي بذر و علوم خاك را مرتفع مي‌سازد.

2-3   هرباريوم تخصصي علف‌هاي هرز: در سالني به نام مهندس عين‌اله بهبودي، بنيان‌گذار تحقيقات علف‌هاي هرز در ايران، جاي دارد. اين قسمت در سال 1360 تاسيس شد و هدف از تاسيس آن کمک به متخصصان در شناسايي علف‌هاي هرز مناطق و محصولات مختلف كشاورزي ايران است. چيدمان نمونه‌هاي اين مجموعه براساس نوع محصولات زراعي و باغي و با بيش از 7000 نمونه از گياهان و بذور آن‌ها (تا سال 1388) منبع و مرجع بي مانندي در زمينه شناسايي و دستيابي به اطلاعاتي چون دامنه ميزباني و پراكنش علف‌هاي هرز در كشور محسوب مي‌شود.

2-4  هرباریوم تخصصی گياهان بي گل: از سال 1370 و با شروع تحقيقات خزه و جلبك شناسي در موسسه تحقيقات گياه‌پزشكي، اين قسمت پايه گذاري شده است.

2-5  - هرباریوم گياهان دارويي و آفت كش: اين قسمت خود از دو زير قسمت گياهان دارويي در سال 1350 و زير قسمت گياهان آفت كش در سال 1378 تشكيل شده و به فعاليت ادامه مي‌دهد. این مجموعه، گنجینه با ارزشی در علم گیاه پزشکی محسوب می گردد.

2-6   كلكسيون ملي قارچ‌هاي زنده ايران:

فعاليت اين قسمت از سال 1347 و با انتقال تعداد زيادي جدايه قارچ‌هاي مختلف از كشور آلمان شروع شد. مجموعه قارچ‌هاي زنده ايران با شماره IRAN WDCM 939 در فهرست جهاني فدراسيون مجموعه‌هاي زنده ميكروارگانيزم‌ها (World Federation of Culture Collections: WFCC) به ثبت رسيده است. اين گنجینه منحصر به فرد ملي و منطقه‌اي با داشتن 1500 كشت زنده (تا سال 1389) كه حدود 1000 كشت آن از ايران جمع آوري شده، با هدف نگه‌داري قارچ‌هاي موثر در كشاورزي به ويژه گياه‌پزشكي نگه‌داري مي‌شود. در اين مجموعه با رويكرد و حفظ تنوع قارچ‌هاي ايران، نمونه‌هاي متعلق به 131 جنس و 389 گونه نگه‌داري شده و هر روز بر تعداد آن‌ها افزوده مي‌شود. نمونه‌هاي اين مجموعه تحت شرايط كنترل شده (بين 7 تا 15 درجه سلسيوس) و برحسب نوع قارچ و نيازمندي آن به صورت‌هاي كشت روي محيط‌هاي غذایی مختلف نگه‌داري مي‌شوند. قارچ‌هايي كه در اين كلكسيون نگه‌داري مي‌شوند متعلق به گروه‌هاي مختلف از جمله بازيديوميست‌ها، آسكوميست‌ها، زيگوميست‌ها، اروميست‌ها و قارچ‌هاي ناقص و از عوامل بيمارگر گياهان و حشرات هستند. اين مجموعه، ضمن آن كه در جهت مستند‌سازي تغييرات محيطي، مطالعه بيولوژي جمعيت، ژنتيك جمعيت و اپيدمولوژي، تاكسونومي و فيلوژني مولكولي قارچ‌هاي ايران كاربرد دارد، مكاني براي نگه‌داري گونه‌هاي در معرض انقراض يا منقرض شده، جدايه‌هايي از قارچ‌هاي بيمارگر گياهان و جدايه‌هاي مورد استفاده در كنترل بيولوژيك عوامل زيان‌رسان به گياهان شامل حشرات، نماتدها، علف‌هاي هرز و ساير قارچ‌هاي بيمارگر گياهان است. وجود چنين مجموعه‌اي در كشور، محققان ديسيپلين‌هاي مختلف را در اغلب موارد از تماس با مجموعه‌هاي مشابه در خارج از كشور جهت دريافت ايزوله‌هاي قارچ‌هاي مختلف، بي‌نياز كرده است.                                                                                             

 ابتدای صفحه

3-   كلكسيون ملي باكتري ها:

كلكسيون ملي كشت پروكاريوت‌ها و باكتري هاي مرتبط با گياهان از سال 1386 و با توجه به رويكرد راهبردي موسسه در حفظ ذخاير زيستي كشور، راه‌اندازي شده است. شناسايي و نگه‌داري پروكاريوت‌هاي مرتبط با گياهان اعم از بيماري زا،‌ همزيست و آنتاگونيست از وظايف اصلي اين كلكسيون است. نگه‌داري ايمن، علمي و قانون‌مند جدايه‌هاي تهيه شده، از ويژگي‌هاي اين كلكسيون است كه مي‌تواند در كنار حفظ و نگه‌داري از ذخاير زيستي ملي، دولت و بخش خصوصي را از لحاظ علمي،‌ تحقيقات پايه و كاربردي و نهايتاٌ توسعه و بهبود توليدات كشاورزي ياري رساند.                   

ابتدای صفحه

4-     كلكسيون ملي نماتدشناسي:

همزمان با تاسيس بخش تحقيقات نماتدشناسي موسسه در سال 1347، طرح‌هاي تحقيقاتي پايه و كاربردي بيشماري در زمينه نماتد‌هاي بيمارگر گياهي روي محصولات مختلف زراعي، درختان ميوه، چاي، مركبات، زيتون، خرما و پسته انجام شده است. حاصل اين تحقيقات، ايجاد كلكسيون ملي نماتدشناسي است كه بالغ بر 179 گونه متعلق به 59 جنس را دربرمي‌گيرد. نمونه‌هاي موجود دراين كلكسيون در 5000لام آزمايشگاهي حاوي گليسيرين نگه‌داري مي‌شوند.                                                                                                              

ابتدای صفحه

5-     كلكسيون ملي ويروس‌هاي بيمارگر گياهان و حشرات:

بانك ويروس ها و ويروئيدهاي بيمارگر گياهان و حشرات، يكي ديگر از مجموعه‌هاي زيستي موسسه به شمار مي‌رود كه پس از مطالعات دقيق و بررسي خصوصيات زيستي و مولكولي، نمونه‌ها را در خود نگه‌داري و حفظ مي‌كند. علاوه بر اين آنتي سرم‌ها و آنتي بادي‌هاي لازم براي شناسايي ويروس‌هاي موجود، در اين كلكسيون نگه‌داري و ذخيره سازي مي‌شوند. در حال حاضر بانك آنتي سرم اين كلكسيون داراي 40 نوع آنتي سرم مختلف براي رديابي ويروس‌هاي گياهي است. همچنين در خلال پژوهش‌هاي پايه‌اي و كاربردي در زمينه مطالعات ويروس شناسي گياهي، بالغ بر 50 ويروس مهم بيمارگر گياهي و 3 ويروئيد بيمارگر شناسايي شده‌اند كه پس از تعيين خصوصيات زيستي و مولكولي در اين كلكسيون نگه‌داري مي‌شوند.                                                    

ابتدای صفحه

 

 

6-     موزه جانورشناسي:

 

همزمان با تاسيس موسسه در سال 1322 و شروع فعاليت آزمايشگاه تحقيقات جوندگان، سنگ بناي موزه جانورشناسي موسسه نيز گذاشته شد. با توجه به بررسي‌هاي فونستيك جوندگان و ضرورت نگه‌داري نمونه‌هاي جمع آوري شده، موزه جانورشناسي توانسته است در 60 سال فعالیت خود، 56 گونه شناسايي شده از جوندگان و پستانداران مضر كشاورزي را در خود جاي دهد. راسته جوندگان با حدود 40 گونه از 28 جنس مهم‌ترين و متنوع‌ترين بخش اين موزه بوده و در حال حاضر كامل‌ترين كلكسيون فون جوندگان كشور به شمار مي‌رود.

علاوه بر اين در بخش ديگري از اين موزه، بالغ بر 169 نمونه از پرندگان مربوط به مناطق شمالي و جنوبي كشور، جمع آوري، تاكسيدرمي و نگه‌داري مي‌شوند. نمونه‌هاي پرندگان موجود در اين موزه 105 گونه، 76 جنس، 36 خانواده و 11 راسته است و گنجشك سانان با 43 گونه مهم‌ترين راسته اين مجموعه را تشكيل مي‌دهند. پرندگان و جوندگان نگه‌داري شده در اين موزه، علاوه بر آن كه نمونه‌هاي ارزشمندي از تنوع زيستي كشور به حساب مي‌آيند، از اهميت بالاي اقتصادي در كشاورزي ايران برخوردارند. در اين موزه علاوه بر جوندگان و پرندگان ايران، تعداد زيادي از كنه‌هاي انباري، حلزون‌ها، راب‌‌ها و عنكبوت‌ها نيز نگه‌داري مي‌شوند.                                                                                                                       

 ابتدای صفحه

 

 

 

کلیه حقوق مادی و معنوی این سایت برای موسسه تحقیقات گیاه پزشکی كشور (سال 2017) محفوظ می باشد.